POČETNA SFRJ REPORTAŽE ISTORIJA KULTURA HOBI DRUŽENJE Josip Broz Tito Heroji 6 april 1941 Omladina Štafeta JNA
I
I
I
I
ADŽIJA Damasa BOŽIDAR     Rođen 23-XII-1890 u Drnišu, Dalmacija, Hrvatska. Član KPJ od 1935. Streljan 9-VII-1941 u Zagrebu. Za narodnog heroja proglašen 26-VII-1945.       Školovao se u Drnišu, Splitu i Zadru. Pravne nauke studirao je u Pragu, gdje je, 23 jula 1914 godine, promovisan za doktora pravnih nauka. Posle Prvog svetskog rata, kao član Narodnog vijeća u Drnišu, izdaje proglas o demokratizaciji i socijalizaciji narodne uprave. Godine 1918, pred dolazak Italijana u Drniš, prelazi u Zagreb, dolazi u dodir sa socijalističkim prvacima i ubrzo postaje sef Ureda za izbeglice iz Istre. Pri formiranju Pokrajinske vlade postaje najpre poverenik za socijalna pitanja Hrvatske, a zatim načelnik - socijalnog osiguranja SUZOR-A u Zagrebu. Jednim referatom učestvuje u izradi Zakona o socijalnom osiguranju (1922 godine). Bio je istovremeno vrlo aktivan u socijalističkim organizacijama: držao je predavanja u Radničkom domu u Zagrebu, tumačio suštinu socijalističkog uređenja, uzdizao mlade kadrove itd. Nezadovoljan neodlučnim i karijerističkim rukovodstvom stranke, posebno njenim sefom Topalovićem, Adžija 1935 godine prilazi Komunističkoj partiji. Otada njegova politička aktivnost postaje još intenzivnija. Kao osnivač Radničke biblioteke u Zagrebu putovao je, 1936 godine, u Beč da nabavi razne socijalističke publikacije. Iz Beča je otputovao u Lenjingrad. Doneo je mnogo socijalističkih publikacija, ali ih je policija zaplenila, a Adžija stavljen pod istragu. Od toga vremena počinje još aktivnije Adžijino revolucionarno delovanje, ali istovremeno počinju proganjanja i hapšenja koja nisu prestala sve do 1941 godine. Adžija je bio pretsednik Stranke radnog naroda u Zagrebu (1938 godine). Kao pretsednik Inicijativnog odbora Jedinstvene radničke stranke Hrvatske, on je rećju i perom stalno radio na okupljanju i objedinjavanju svih rodoljubivih i naprednih opozicionih političkih grupacija i stranaka u Narodnom frontu. Božidar Adžija je bio aktivan napredan publicist. sarađivao je u mnogim naprednim listovima i časopisima ("Pregled", "Odjek", "Naše novine", "Novi list", "Ilegalni politički vjesnik"). Bio je i dopisnik raznih stranih listova: nemackih, italijanskih i čeških. Objavio je nekoliko političkih publikacija: "Kapitalizam i socijalizam", "Deset godina ruske revolucije", "Od Platona do Marksa", "Karl Marks", "Članci i rasprave" itd. Bio je i predavač u mnogim značajnim radničkim domovima i klubovima. U godinama 1936 i 1938 dvaput je odgovarao pred Sudom za zaštitu države; proveo je deset meseci u logoru u Lepoglavi. I u logoru Adžija je nastavio svoju revolucionarnu delatnost. Iz tamnice je izašao bolestan, decembra 1940 godine, a već u noći između 30 i 31 marta 1941 ponovo je, po nalogu Mačeka i Šubašića, uhapšen. Kada su neki građanski političari intervenisali da bude pusten, Adžija je rekao pretstavnicima režima: "Ne, prvo iz tamnice pustite moje drugove koje sam ja "zaveo", a onda tek mogu da razmotrim i eventualno prihvatim vašu odluku". Posle deset dana provedenih u Kerestinačkom logoru, Adžija je, zajedno sa istaknutim komunistima Ognjenom Pricom i Otokarom Keršovanijem, predat "vitezu" Kvaterniku, ministru unutrašnjih poslova upravo formirane ustaške Nezavisne Države Hrvatske. Tri meseca kasnije, 9 jula 1941 godine, streljan je u Maksimirskoj Sumi u Zagrebu. Prema izjavi lekara koji je prisustvovao streljanju, Adžija se pred samo streljanje okrenuo svojim drugovima i rekao im: "Budimo srećni, drugovi, sto umiremo za naše komunističke ideale. Završimo naše živote pokličem: "Živeo komunizam"!".